ในปีที่ผ่านมา บริษัทได้รับความไว้วางใจให้บริหารโครงการระดับยุทธศาสตร์ชาติ โดยเน้น “การพัฒนากำลังคนดิจิทัล (Digital Workforce)” ซึ่งสะท้อนถึงความเชี่ยวชาญในกลุ่มงาน “Digital Human Capital Development” อันเป็นรากฐานสำคัญของ Thailand 4.0
การพัฒนากำลังคนด้านดิจิทัล (Digital Workforce) ได้กลายเป็นโจทย์เชิงโครงสร้างที่มีความสำคัญต่อความสามารถในการแข่งขันของประเทศไทย ในระดับประเทศ ท่ามกลางการเปลี่ยนผ่านสู่เศรษฐกิจและสังคมดิจิทัล การเปลี่ยนผ่านสู่เศรษฐกิจดิจิทัลในช่วงทศวรรษที่ผ่านมา ทำให้ประเทศไทยเผชิญความท้าทายสำคัญ คือ “ช่องว่างทักษะดิจิทัลของกำลังคน (Digital Workforce)” ไม่ว่าจะเป็นประชาชนทั่วไป ผู้ประกอบการรายย่อย หรือบุคลากรภาครัฐ ส่วนใหญ่ยังพบว่า ทักษะดิจิทัลที่มีอยู่เดิมของกำลังคนยังไม่สอดคล้องกับรูปแบบเศรษฐกิจ สังคม และการทำงานที่ขับเคลื่อนด้วยเทคโนโลยีดิจิทัลที่เปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว จากบริบทดังกล่าว รัฐบาลไทยจึงเริ่มผลักดันแนวคิด Digital Workforce Project ในฐานะกลไกเชิงนโยบายระดับประเทศ เพื่อยกระดับทักษะกำลังคนให้สามารถใช้ดิจิทัลได้อย่างมีประสิทธิภาพ มั่งคงปลอดภัยไซเบอร์ มีจริยธรรมและสามารถสร้างมูลค่าเพิ่มทางเศรษฐกิจในเชิงเศรษฐกิจและสังคม ผ่านแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 13 (พ.ศ. 2566 – 2570) มุ่งยกระดับประเทศไทยสู่เศรษฐกิจดิจิทัล โดยเน้นการพัฒนา Digital Workforce ผ่านการสร้างกำลังคน สมรรถนะสูง (หมุดหมายที่ 12) และพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานดิจิทัล/อิเล็กทรอนิกส์อัจฉริยะ (หมุดหมายที่ 6) [อ้างอิง: แผนปฏิบัติการ ดิจิทัล ระยะ 5 ปี (พ.ศ.2566 – 2570) ของสำนักเลขาธิการนายกรัฐมตรี. ลิงก์] เพื่อรองรับการทำงานยุคใหม่และสร้างความยั่งยืน ดังนั้น Digital Workforce Project จึงไม่ได้มุ่งเพียง “การฝึกอบรม” แต่เน้นการสร้างระบบนิเวศการเรียนรู้ตลอดชีวิต(Lifelong Digital Learning Ecosystem) ที่เชื่อมโยงการ พัฒนาคนกับการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมอย่างยั่งยืน
กิจกรรมสำคัญภายใต้ Digital Workforce Project
การดำเนินงาน Digital Workforce Project ของประเทศไทยได้มีการพัฒนากิจกรรมหลากหลายรูปแบบส่วนใหญ่มักจะอยู่ในบทบาทการทำงานของภาครัฐ เช่น การเสริมสร้าง Digital Literacy ให้ประชาชน การพัฒนาทักษะดิจิทัลเพื่อการทำงานและการประกอบอาชีพ การยกระดับผู้ประกอบการชุมชนสู่การค้าขายออนไลน์ (e-Commerce) การส่งเสริมความรู้ด้านความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์ และการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล การสร้างเครือข่ายวิทยากรและผู้นำการเรียนรู้ด้านดิจิทัลในระดับพื้นที่ เป็นต้น ซึ่งกิจกรรมต่างๆเหล่านี้ ส่วนใหญ่จะถูกดำเนินกิจกรรมและกำหนดกลุ่มเป้าหมายไปยังภูมิภาคต่างๆ ของประเทศไทย เพื่อให้สอดคล้องกับยุทธศาตร์แผนพัฒนาเศรษฐกิจฯ ซึ่งมีรัฐบาลเป็นผู้ผลักดันนโยบายและทิศทางการพัฒนา ดังนั้นเมื่อมีหน่วยงานรัฐ ในหลายๆหน่วยงานดำเนินกิจกรรมของ Digital Workforce Project ร่วมกัน จึงสามารถหล่อหลอมให้เกิดความเข้าใจร่วมกันว่า “การพัฒนาคนด้านดิจิทัลต้องไม่หยุดอยู่ที่ส่วนกลางแต่ต้องหยั่งรากในระดับพื้นที่” เพื่อเป็นการยกระดับทักษะดิจิทัล และลดความเหลื่อมล้ำทักษะดิจิทัลในสังคมได้อย่างยั่งยืน กิจกรรมดังกล่าวสะท้อนให้เห็นว่า Digital Workforce Project ของประเทศไทย มิได้มุ่งเน้นเพียงการถ่ายทอดทักษะรายบุคคล แต่เป็นการวางรากฐานพัฒนากำลังคนดิจิทัลให้สอดคล้องกับบริบทพื้นที่และยุทธศาสตร์การพัฒนาเศรษฐกิจของประเทศ
อย่างไรก็ตาม จากการนำแนวคิดดังกล่าวไปสู่การปฏิบัติผ่านการดำเนิน กิจกรรมภายใต้ Digital Workforce Project ที่ผ่านมา พบว่าความท้าทายสำคัญ ประการหนึ่ง คือ การสร้างความต่อเนื่องและความยั่งยืนของการพัฒนาทักษะ ดิจิทัลในระดับพื้นที่ โดยเฉพาะในบริบทที่การพัฒนาทักษะในหลายพื้นที่ ยังคงพึ่งพาการถ่ายทอดองค์ความรู้จากหน่วยงานส่วนกลางเป็นหลัก ส่งผลให้การเรียนรู้ด้านดิจิทัลในบางพื้นที่ยังขาดกลไกสนับสนุนในระยะยาว และไม่สามารถขยายผลได้อย่างเต็มศักยภาพ รวมถึงขาดเจ้าภาพในระดับพื้นที่ที่สามารถขับเคลื่อนการเรียนรู้ต่อเนื่องได้หลังสิ้นสุดโครงการ
บทเรียนดังกล่าวสะท้อนให้เห็นว่า การพัฒนา Digital Workforce มิอาจ อาศัยเพียงการจัดอบรมหรือการดำเนินกิจกรรมเป็นครั้งคราว หากแต่จำเป็นต้องมี กลไกเชิงระบบในระดับพื้นที่ ที่ทำหน้าที่เชื่อมโยงองค์ความรู้ นโยบายและบริบทของชุมชนเข้าด้วยกัน เพื่อทำให้การเรียนรู้ด้านทักษะดิจิทัลเกิดขึ้นอย่างต่อเนื่อง และฝังรากในระดับพื้นที่ในเชิงโครงสร้าง โดยกลไกดังกล่าวควรเป็น “กลไกบุคคล” ที่มีบทบาทเป็นผู้ขับเคลื่อนการเรียนรู้และสามารถปรับประยุกต์องค์ความรู้ให้สอดคล้องกับบริบทของพื้นที่ได้อย่างเหมาะสม
ในภาพรวมระดับประเทศ การพัฒนา Digital Workforce Project โดยเฉพาะการขับเคลื่อนผ่านกลไก ETDA Local Digital Coach (ELDC) ของ สำนักงานพัฒนาธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ หรือ สพธอ. เป็นหนึ่งในโครงการตัวอย่างที่ดีที่สามารถสะท้อนให้เห็นถึงการเปลี่ยนผ่านเชิงโครงสร้างของนโยบายพัฒนากำลังคนดิจิทัลของประเทศไทย จากการมุ่งเน้นการถ่ายทอดความรู้แบบส่วนกลาง ไปสู่การสร้างศักยภาพบุคลากรในระดับพื้นที่ให้เป็นผู้ขับเคลื่อนกิจกรรมกลายเป็นผู้ที่สามารถการเรียนรู้ได้ด้วยตนเองหลังโครงการสิ้นสุดแล้ว จึงถือได้ว่าเป็นโครงสร้างใหม่ของการพัฒนากำลังคนดิจิทัลที่มุ่งสร้างความต่อเนื่องเติบโตบนความยั่งยืน และมีความสามารถขยายผลในระดับประเทศเชิงประจักษ์
แนวทางดังกล่าวจึงเป็นจุดตั้งต้นสำคัญ ในการยกระดับการพัฒนากำลังคนดิจิทัลของประเทศจากการแก้ปัญหาเชิงระยะสั้นไปสู่การออกแบบโครงสร้างการเรียนรู้ที่สนับสนุนการเติบโตของเศรษฐกิจดิจิทัลอย่างยั่งยืนในระยะยาว โดยในอีก 5 ปีข้างหน้า แนวโน้มของ Digital Workforce Project ของประเทศไทย มีความเป็นไปได้ที่จะก้าวสู่รูปแบบระบบนิเวศการเรียนรู้ดิจิทัลที่เข้มแข็งยิ่งขึ้น และจะกลายเป็นโครงการที่มีบทบาทสำคัญ ในฐานะกลไกเชื่อมโยงนโยบาย เทคโนโลยีดิจิทัล และการพัฒนาชุมชนเข้ากับบริบททางเศรษฐกิจ และสังคมเข้าด้วยกันขยายผลสู่การพัฒนาทักษะดิจิทัลที่มีความหลากหลาย ลดความเหลื่อมล้ำ เพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันทางเศรษฐกิจ มีความมั่นคง และเติบโตได้อย่างยั่งยืน
